Wybór żurawia samojezdnego nie powinien sprowadzać się wyłącznie do porównania maksymalnego udźwigu. Znaczenie mają również wysokość podnoszenia, promień pracy, masa elementu, dostępna przestrzeń oraz warunki panujące na placu budowy. Dobrze widać to na przykładzie dwóch popularnych maszyn marki Liebherr – LTM 1030 i LTM 1050 należą do tej samej rodziny żurawi mobilnych, ale są przeznaczone do realizacji zadań o nieco innej skali.
Liebherr LTM 1030 i LTM 1050. Dwa mobilne żurawie do różnych zadań
Liebherr jest niemieckim producentem maszyn budowlanych, którego oferta obejmuje między innymi żurawie samojezdne z serii LTM. Konstrukcje te łączą mobilne podwozie z teleskopowym wysięgnikiem, dzięki czemu mogą sprawnie przemieszczać się pomiędzy miejscami realizacji i stosunkowo szybko przygotować do pracy.
Liebherr LTM 1030 reprezentuje lżejszą klasę żurawi mobilnych. W zależności od konkretnej wersji i generacji parametry maszyny mogą się różnić, dlatego przed wynajmem należy sprawdzić dane techniczne konkretnego egzemplarza. LTM 1030 jest jednak kojarzony przede wszystkim z klasą około 30 ton maksymalnego udźwigu.
LTM 1050 to większa maszyna, należąca do klasy około 50 ton. Wyższy maksymalny udźwig nie oznacza jednak, że w każdych warunkach podniesie element o takiej masie. Rzeczywiste możliwości żurawia zależą między innymi od promienia roboczego, długości wysięgnika, konfiguracji przeciwwagi oraz sposobu podparcia maszyny.
Kiedy wystarczy Liebherr LTM 1030?
LTM 1030 może być dobrym rozwiązaniem przy pracach, podczas których nie ma potrzeby angażowania większego żurawia. Maszyna sprawdzi się przy montażu konstrukcji stalowych, elementów instalacji, urządzeń technicznych, mniejszych konstrukcji prefabrykowanych czy podczas prac wykonywanych przy budynkach.
Atutem lżejszego żurawia może być łatwiejsze wykorzystanie go na placach o ograniczonej powierzchni. Nie oznacza to, że LTM 1030 można ustawić w dowolnym miejscu. Żuraw samojezdny nadal potrzebuje odpowiedniej przestrzeni do rozstawienia podpór, a podłoże musi być przygotowane do przeniesienia występujących obciążeń.
Mniejsza maszyna jest szczególnie interesująca wtedy, gdy zapas możliwości LTM 1050 nie jest potrzebny. Wynajmowanie większego żurawia tylko dlatego, że dysponuje wyższym maksymalnym udźwigiem, nie zawsze ma uzasadnienie techniczne i ekonomiczne.
Kiedy lepszym rozwiązaniem będzie Liebherr LTM 1050?
Liebherr LTM 1050 daje większe możliwości przy cięższych elementach oraz zadaniach wymagających pracy w bardziej wymagającej konfiguracji. Większa rezerwa udźwigu może mieć znaczenie na przykład podczas montażu prefabrykatów betonowych, konstrukcji stalowych, urządzeń przemysłowych, elementów instalacji technologicznych czy większych konstrukcji dachowych.
Istotna jest również zależność pomiędzy masą ładunku a odległością, na jaką trzeba go przenieść. Element może ważyć znacznie mniej niż deklarowany maksymalny udźwig żurawia, a mimo tego mniejsza maszyna może nie być odpowiednia do wykonania konkretnego podnoszenia. Wraz ze zwiększaniem promienia roboczego dopuszczalny udźwig żurawia spada.
Przykładowo podniesienie kilkutonowego urządzenia tuż obok żurawia jest zupełnie innym zadaniem niż przemieszczenie tego samego urządzenia kilkanaście metrów od osi obrotu maszyny. W drugim przypadku większy LTM 1050 może zapewnić potrzebny zapas parametrów.
Sam udźwig 30 lub 50 ton niewiele mówi o rzeczywistych możliwościach
Jednym z częstszych błędów przy wyborze dźwigu jest kierowanie się wyłącznie liczbą określającą maksymalny udźwig. Wartość ta jest osiągana tylko w określonej konfiguracji przewidzianej przez producenta. Nie można więc przyjąć, że żuraw klasy 50 ton będzie w stanie podnieść 50-tonowy ładunek w dowolnym miejscu znajdującym się w zasięgu wysięgnika.
Podstawowym dokumentem podczas planowania podnoszenia jest tabela udźwigów konkretnego żurawia. Pozwala ona sprawdzić dopuszczalną masę ładunku przy określonym promieniu, długości wysięgnika i konfiguracji maszyny. Operator oraz firma realizująca usługę muszą również uwzględnić wyposażenie używane do podnoszenia.
Jeżeli ładunek waży przykładowo 8 ton, nie oznacza to automatycznie, że wystarczy żuraw o udźwigu większym niż 8 ton. Trzeba wiedzieć, gdzie maszyna zostanie ustawiona, gdzie znajduje się punkt pobrania elementu oraz w którym miejscu ma on zostać zamontowany.
Wysięgnik i promień roboczy mogą zdecydować o wyborze
Na budowie często okazuje się, że największym problemem nie jest sama masa podnoszonego elementu, lecz jego lokalizacja. Żuraw może nie mieć możliwości ustawienia się bezpośrednio przy obiekcie. Przeszkodą bywają budynki, ogrodzenia, wykopy, instalacje, drzewa, linie energetyczne albo ograniczona nośność terenu.
W takiej sytuacji element trzeba podnosić z większej odległości. Wraz ze wzrostem promienia roboczego zmieniają się możliwości maszyny i właśnie wtedy różnica pomiędzy LTM 1030 a LTM 1050 może stać się szczególnie istotna.
Przed zamówieniem żurawia warto więc określić nie tylko masę ładunku, ale również orientacyjną odległość pomiędzy miejscem ustawienia maszyny a punktem montażu. Przy bardziej wymagających realizacjach potrzebna może być wizja lokalna lub dokładniejsze zaplanowanie podnoszenia.
Większy dźwig nie zawsze oznacza lepszy wybór
LTM 1050 zapewnia większe możliwości, ale nie oznacza to, że powinien automatycznie zastępować mniejszą maszynę przy każdej realizacji. Rozmiar żurawia wpływa między innymi na wymagania dotyczące miejsca pracy, przygotowania stanowiska, logistyki i kosztu usługi.
Jeżeli LTM 1030 posiada odpowiedni zapas udźwigu w wymaganym promieniu i konfiguracji, wykorzystanie większej maszyny może nie przynieść inwestorowi dodatkowej korzyści. Z kolei wybór zbyt małego żurawia może doprowadzić do sytuacji, w której wykonanie zaplanowanego podnoszenia nie będzie możliwe.
Właśnie z tego powodu dobór dźwigu powinien wynikać z parametrów konkretnego zadania, a nie z założenia, że większa maszyna zawsze będzie bezpieczniejszym lub bardziej opłacalnym rozwiązaniem.
Co podać firmie przed wynajmem dźwigu?
Przy zapytaniu o wynajem warto przygotować kilka informacji. Najważniejsza jest masa podnoszonego elementu wraz z jego przybliżonymi wymiarami. Potrzebna jest również wysokość, na którą ma zostać podniesiony, oraz odległość miejsca montażu od przewidywanego stanowiska żurawia.
Znaczenie ma dostęp do placu budowy. Warto poinformować wykonawcę o szerokości wjazdu, rodzaju nawierzchni, możliwych ograniczeniach wysokości oraz przeszkodach znajdujących się w pobliżu. Zdjęcia miejsca realizacji albo plan sytuacyjny mogą ułatwić wstępny dobór maszyny.
Przy prostych pracach montażowych odpowiednie możliwości może zapewnić LTM 1030. Jeżeli jednak ładunek jest cięższy, trzeba pracować z większym promieniem albo potrzebny jest większy zapas parametrów, naturalnym kandydatem staje się LTM 1050. Ostateczna decyzja powinna zostać zweryfikowana na podstawie tabeli udźwigów konkretnego żurawia i warunków realizacji.
LTM 1030 czy LTM 1050. Różnica może być widoczna także w cenie wynajmu
Koszt wynajmu żurawia zależy nie tylko od modelu – firmy świadczące usługi dźwigowe mogą uwzględniać czas pracy, dojazd na miejsce, liczbę kilometrów, wymagane wyposażenie, warunki realizacji czy minimalny czas wynajmu. Większa maszyna zwykle wiąże się z wyższymi kosztami eksploatacyjnymi i logistycznymi, co może mieć przełożenie na cenę usługi.
Z ekonomicznego punktu widzenia warto więc szukać żurawia, który spełnia wymagania danego podnoszenia z odpowiednim zapasem, zamiast zamawiać możliwie największą dostępną maszynę. Jeśli zadanie mieści się w możliwościach LTM 1030, większy LTM 1050 może nie być potrzebny. Gdy jednak parametry pracy znajdują się blisko granicy możliwości mniejszego żurawia, należy rozpatrywać większą maszynę na podstawie rzeczywistych danych technicznych.
Masa ładunku, promień roboczy, wysokość podnoszenia i warunki ustawienia tworzą więc jeden zestaw informacji. Dopiero po ich zestawieniu z tabelą udźwigów można dobrać konfigurację, która pozwoli sprawnie wykonać zaplanowaną pracę.