Dźwig samojezdny to maszyna wykorzystywana wszędzie tam, gdzie konieczne jest podnoszenie i przemieszczanie ciężkich elementów. Łączy możliwości żurawia z mobilnością pojazdu kołowego, dlatego może stosunkowo szybko zmieniać miejsce pracy i obsługiwać różne etapy inwestycji. Spotyka się go na budowach, przy montażu konstrukcji stalowych, instalowaniu prefabrykatów, pracach przemysłowych oraz podczas załadunku ciężkich urządzeń.
W praktyce określenia dźwig samojezdny i żuraw samojezdny są często używane zamiennie. Technicznie częściej mówi się o żurawiu samojezdnym, ponieważ jego podstawowym zadaniem jest przemieszczanie ładunków za pomocą wysięgnika i zawiesia.
Co to jest dźwig samojezdny?
Dźwig samojezdny jest urządzeniem dźwignicowym zamontowanym na podwoziu umożliwiającym samodzielne przemieszczanie maszyny. W zależności od konstrukcji może poruszać się po drogach publicznych, placach budowy albo w trudniejszym terenie.
Najbardziej charakterystycznym elementem maszyny jest teleskopowy wysięgnik. Jego długość można dostosowywać do rodzaju wykonywanego zadania, wysokości podnoszenia oraz odległości ładunku od osi żurawia. W większych maszynach stosowane są również dodatkowe przedłużenia wysięgnika, które zwiększają dostępny zasięg.
Podczas pracy dźwig najczęściej korzysta z podpór hydraulicznych. Rozstawione podpory zwiększają stabilność maszyny i ograniczają obciążenie podwozia podczas podnoszenia ciężkich elementów.
Jak działa dźwig samojezdny?
Operator ustawia maszynę w odpowiednim miejscu, rozkłada podpory i przygotowuje żuraw do wykonania konkretnego podnoszenia. Następnie ładunek zostaje podpięty przy użyciu właściwie dobranych zawiesi, haków lub innych elementów osprzętu.
Wysięgnik może być podnoszony, opuszczany i obracany, a jego sekcje teleskopowe pozwalają zwiększyć długość roboczą. Dzięki temu operator może przenieść element z jednego miejsca na drugie bez konieczności przemieszczania całej maszyny.
Możliwości konkretnego żurawia określa między innymi jego udźwig, długość wysięgnika oraz wykres udźwigu. Maksymalna wartość podawana przez producenta nie oznacza, że maszyna może podnieść taki sam ciężar przy każdym wysięgu. Im dalej ładunek znajduje się od osi obrotu żurawia, tym zazwyczaj mniejszy jest dopuszczalny udźwig.
Do czego służy dźwig samojezdny?
Zakres zastosowania takich maszyn jest bardzo szeroki. Na budowach wykorzystuje się je między innymi do montowania prefabrykowanych elementów betonowych, konstrukcji stalowych, więźb dachowych, płyt stropowych oraz elementów instalacji.
Dźwig samojezdny może również podnosić maszyny przemysłowe, zbiorniki, kontenery, urządzenia technologiczne czy elementy infrastruktury energetycznej. Jest używany podczas montażu hal, przebudowy zakładów produkcyjnych i realizacji inwestycji magazynowych.
Duże znaczenie ma możliwość szybkiego przemieszczenia żurawia pomiędzy kolejnymi miejscami pracy. W przeciwieństwie do żurawia wieżowego nie wymaga on długotrwałego montażu konstrukcji na miejscu inwestycji. Po zakończeniu zadania maszyna może zostać przygotowana do przejazdu i skierowana na kolejne zlecenie.
Dźwig samojezdny na budowie
Budownictwo jest jednym z najważniejszych obszarów wykorzystania dźwigów samojezdnych. Maszyny pojawiają się zarówno na dużych inwestycjach przemysłowych, jak i podczas budowy domów jednorodzinnych czy niewielkich obiektów usługowych.
Żuraw może na przykład podać więźbę dachową na wysokość budynku, ustawić gotowe schody betonowe, przenieść paletę ciężkich materiałów albo zamontować stalową belkę. Przy większych inwestycjach wykorzystywany jest do obsługi prefabrykowanych ścian, słupów i stropów.
Mobilność jest szczególnie przydatna wtedy, gdy dźwig potrzebny jest tylko przez kilka godzin lub jeden dzień. Po wykonaniu określonych podnoszeń sprzęt nie musi pozostawać na placu budowy.
Jakie są rodzaje dźwigów samojezdnych?
Nie każdy żuraw kołowy jest zbudowany w taki sam sposób. Jedną z popularnych grup stanowią żurawie samochodowe montowane na podwoziu przystosowanym do poruszania się po drogach. Takie rozwiązanie ułatwia dojazd do miejsca realizacji zlecenia.
Inną kategorię tworzą żurawie terenowe typu rough terrain. Są projektowane z myślą o pracy na nierównym gruncie i placach budowy, gdzie wymagane są dobre właściwości terenowe.
Stosuje się również żurawie typu all terrain. Konstrukcje tego rodzaju łączą możliwość sprawnego przemieszczania się po drogach z dobrymi właściwościami podczas pracy na mniej przygotowanym terenie. W tej grupie znajdują się także bardzo duże maszyny przeznaczone do realizacji wymagających operacji dźwigowych.
Od czego zależy udźwig dźwigu samojezdnego?
Udźwig nie jest jedynym parametrem, który należy sprawdzić przed wyborem maszyny. Bardzo ważny jest także promień pracy. Żuraw, który może podnieść kilkadziesiąt ton przy niewielkim wysięgu, przy znacznie większej odległości może mieć zdecydowanie mniejszą dopuszczalną nośność.
Znaczenie mają również długość wysięgnika, wysokość montażu, sposób rozstawienia podpór i konfiguracja przeciwwagi. Parametry dobiera się do konkretnego zadania na podstawie danych producenta oraz warunków występujących w miejscu pracy.
Z tego powodu przed zamówieniem dźwigu warto znać przynajmniej masę podnoszonego elementu, jego wymiary, planowaną wysokość montażu i przybliżoną odległość pomiędzy miejscem ustawienia żurawia a ładunkiem.
Dlaczego dźwigi samojezdne są tak często wykorzystywane?
Największą zaletą jest połączenie dużych możliwości podnoszenia z mobilnością. Jeden żuraw może w krótkim czasie obsłużyć kilka operacji wykonywanych w różnych częściach inwestycji, a po zakończeniu prac przejechać do kolejnego miejsca.
Nie ma również potrzeby utrzymywania maszyny na placu budowy przez cały okres realizacji inwestycji. Jeżeli dźwig potrzebny jest wyłącznie do montażu kilku prefabrykatów, wykonania konstrukcji dachu albo ustawienia urządzenia technologicznego, można zamówić usługę tylko na czas niezbędny do wykonania prac.
Z tego względu dźwigi samojezdne wynajem to rozwiązanie stosowane przez firmy budowlane, przedsiębiorstwa przemysłowe, wykonawców konstrukcji stalowych, dekarzy oraz inwestorów realizujących jednorazowe prace wymagające ciężkiego sprzętu.
Dźwig samojezdny czy żuraw wieżowy?
Obie maszyny służą do przemieszczania ciężkich ładunków, ale wykorzystuje się je w innych warunkach. Żuraw wieżowy szczególnie dobrze sprawdza się na inwestycjach prowadzonych przez dłuższy czas, gdzie konieczna jest regularna obsługa dużej powierzchni budowy i znacznych wysokości.
Dźwig samojezdny jest natomiast rozwiązaniem mobilnym. Można dostarczyć go na miejsce, przygotować do pracy, wykonać zaplanowane podnoszenia, złożyć podpory i skierować maszynę na kolejne zlecenie.
Dlatego przy krótkich pracach montażowych, ustawianiu prefabrykatów, instalowaniu maszyn czy montażu konstrukcji dachowej wynajem żurawia samojezdnego często okazuje się bardziej praktyczny niż ustawianie stałego żurawia wieżowego.
Jak dobrać dźwig samojezdny do konkretnej pracy?
Dobór maszyny powinien rozpocząć się od określenia masy i wymiarów ładunku. Następnie trzeba ustalić wysokość, na którą element zostanie podniesiony, oraz odległość pomiędzy dźwigiem a miejscem montażu.
Trzeba również sprawdzić możliwość dojazdu ciężkiego sprzętu. Istotna może być szerokość drogi, promień skrętu, obecność linii energetycznych, drzew, budynków i innych przeszkód. Równie ważna jest powierzchnia potrzebna do prawidłowego rozstawienia podpór.
Znaczenie ma także podłoże. Duży dźwig podczas pracy przekazuje na grunt znaczne obciążenia, dlatego miejsce ustawienia maszyny powinno być odpowiednio przygotowane. W określonych sytuacjach wykorzystuje się dodatkowe podkłady pod podpory.
Im dokładniejsze informacje otrzyma firma wykonująca usługę dźwigową, tym łatwiej dobrać żuraw o odpowiednim udźwigu i wysięgu. Nie zawsze największa dostępna maszyna będzie najlepszym rozwiązaniem. Odpowiednio dobrany dźwig samojezdny powinien przede wszystkim bezpiecznie wykonać wymagane podnoszenie przy konfiguracji dopasowanej do rzeczywistych warunków na miejscu pracy.